1,000 วันในอวกาศ: สถานีอวกาศของจีนเก็บเกี่ยวความสำเร็จมากมาย
เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2565 ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ได้ประกาศในสุนทรพจน์ปีใหม่ 2566 ว่า “สถานีอวกาศของจีนสร้างเสร็จสมบูรณ์แล้ว”
ปัจจุบัน สถานีอวกาศแห่งนี้ดำเนินงานได้อย่างราบรื่นและปลอดภัยมานานกว่า 1,000 วัน สถานีอวกาศแห่งนี้ได้รองรับนักบินอวกาศจำนวน 7 คน และสนับสนุนโครงการวิทยาศาสตร์อวกาศและโครงการประยุกต์ใช้งานมากกว่า 200 โครงการ แสดงให้เห็นถึงความแข็งแกร่งของจีนในการพึ่งพาตนเองและนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่เป็นอิสระ
ฉากภายในสถานีอวกาศนี้พบเห็นได้ทั่วไป เช่น นักบินอวกาศลอยตัวไปยังใจกลางห้องโดยสารเพื่อดึงข้อขึ้นอย่างมีสไตล์โดยใช้ราวจับบนเพดาน ขี่จักรยานอวกาศ หรือวิ่งบนลู่วิ่ง สถานีอวกาศมีพื้นที่ออกกำลังกายเฉพาะเพื่อช่วยให้นักบินอวกาศรักษาความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและลดผลกระทบจากสภาวะไร้น้ำหนักในระยะยาวต่อร่างกาย
ในช่วง 1,000 วันที่ผ่านมา สภาพแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวกของสถานีอวกาศได้รับการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง อุปกรณ์ต่างๆ เช่น อุปกรณ์ฟิตเนส ได้รับการส่งมอบไปยังสถานีอวกาศเป็นประจำ
ตามที่ ถาง อี้ นักวิจัยจากทีมสนับสนุนภาคพื้นดินของสถานีอวกาศและสถาบันเทคโนโลยีอวกาศแห่งประเทศจีน ระบุ สถานีอวกาศของจีนใช้เทคโนโลยีการสื่อสารไร้สายเชิงพาณิชย์รุ่นล่าสุดเพื่อให้แน่ใจว่าการสื่อสารมีเสถียรภาพและราบรื่นทั้งภายในและภายนอกห้องโดยสาร
ถางกล่าวว่า “เพื่อช่วยให้นักบินอวกาศนอนหลับได้ดีขึ้น เราจึงเปลี่ยนประตูห้องนอนใหม่ ซึ่งใช้วัสดุ โครงสร้าง และการออกแบบตัวล็อกที่ดีขึ้น ทำให้สามารถป้องกันเสียงและแสงได้ดีขึ้น”
สถานีอวกาศแห่งนี้ยังเป็นบ้านของกลุ่ม “นักบินอวกาศ AI” ที่เป็นเอกลักษณ์ ผู้ช่วย AI เช่น Wukong AI แบบจำลองภาษาขนาดใหญ่ หุ่นยนต์ตรวจสอบท่อส่ง และหุ่นยนต์ Xiaohang คอยให้การสนับสนุนอย่างชาญฉลาดและเชี่ยวชาญเฉพาะด้านแก่นักบินอวกาศในวงโคจร
ถางกล่าวว่าในอีก 1,000 วันข้างหน้า ทีมงานหวังที่จะแนะนำนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีขั้นสูงมากขึ้นเพื่อเสริมสร้างความชาญฉลาดและความเป็นอิสระของสถานีให้ดียิ่งขึ้น ทำให้สามารถรองรับการทำงานและชีวิตของนักบินอวกาศในอวกาศได้ดียิ่งขึ้น
สถานีอวกาศมีการใช้งานทางวิทยาศาสตร์และมีการทดลองทางวิทยาศาสตร์เกิดขึ้นทุกวัน
นักบินอวกาศได้บันทึกวิดีโอต้นกล้า Arabidopsis ที่กำลังงอก เพื่อศึกษาว่า สภาวะไร้น้ำหนักส่งผลต่อโครงสร้างและการทำงานของเซลล์พืชอย่างไร พวกเขายังทำการทดลองกับชิปออร์แกนอยด์ในสมอง เพื่อศึกษาว่าสภาพแวดล้อมในอวกาศส่งผลกระทบต่อสุขภาพสมองของมนุษย์อย่างไร
ตามที่ กัว เสี่ยวเสี่ยว รองผู้อำนวยการสำนักงานประยุกต์ใช้ที่ศูนย์เทคโนโลยีและวิศวกรรมเพื่อการใช้ประโยชน์ในอวกาศของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งประเทศจีน กล่าว โครงการวิทยาศาสตร์อวกาศและการประยุกต์ใช้สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทกว้าง ๆ ได้แก่ 1.การวิจัยทางวิทยาศาสตร์ในสาขาต่างๆ เช่น วิทยาศาสตร์ชีวภาพและเทคโนโลยีชีวภาพในอวกาศ วิทยาศาสตร์วัสดุในอวกาศ ฟิสิกส์พื้นฐานในสภาวะไร้น้ำหนัก ฟิสิกส์ของไหลในสภาวะไร้น้ำหนักและการเผาไหม้ และเทคโนโลยียานอวกาศใหม่ 2.โครงการทางวิทยาศาสตร์ใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นซึ่งเน้นนวัตกรรมและการสำรวจขอบเขตใหม่ๆ และ 3.ภารกิจบรรทุก (paylaod) ที่เน้นการประยุกต์ใช้
กัวกล่าวว่า “โดยรวมแล้ว โครงการทดลองเหล่านี้ดำเนินไปได้อย่างราบรื่นมาก ในบางสาขาของวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ผลลัพธ์ที่ได้เกินความคาดหมายของนักวิทยาศาสตร์ นำมาซึ่งความประหลาดใจมากมาย”
นอกเหนือจากสถานีอวกาศที่โคจรอยู่นั้น จริงๆ แล้วยังมี “สถานีอวกาศ” อีกสองแห่งบนโลก
แห่งหนึ่งเป็นเวอร์ชันภาคพื้นดินที่เหมือนกันซึ่งสร้างโดย China Aerospace Science and Technology Corporation เพื่อให้สามารถตรวจสอบการออกแบบ การก่อสร้าง และการดำเนินงานในวงโคจรของสถานีได้อย่างครบถ้วน และให้การสนับสนุนที่จำเป็นสำหรับสถานีอวกาศจริง
อีกแห่งหนึ่งคือ “สถานีอวกาศดิจิทัล” ซึ่งให้การสนับสนุนการจำลองและการตรวจสอบผ่านการจำลองก่อนภารกิจ การบินร่วมแบบดิจิทัลระหว่างภารกิจ และการประเมินสถานะหลังภารกิจ
เมื่อนำองค์ประกอบทั้งสามนี้มารวมกัน ได้แก่ ระบบบนอวกาศ ระบบภาคพื้นดิน และระบบดิจิทัล จะสร้างกรอบการทำงานแบบบูรณาการ ซึ่งให้การสนับสนุนที่มั่นคงสำหรับการดำเนินงานที่เสถียรในระยะยาวของสถานีอวกาศของจีน
ถางอธิบายว่า ทีมสนับสนุนภาคพื้นดินยังคงรักษาโหมดสแตนด์บาย “ตลอด 24 ชั่วโมง 365 วัน × 24 ชั่วโมง” โดยรับผิดชอบในการตรวจสอบข้อมูล วิเคราะห์แนวโน้ม การสนับสนุนภารกิจ และการแก้ไขปัญหา
เมื่อมองไปในอีก 1,000 วันข้างหน้า การใช้ประโยชน์จากบทบาทของสถานีอวกาศในฐานะ “ท่าเรือบ้านอวกาศ” จะเป็นทิศทางการสำรวจที่สำคัญ
ถางกล่าวว่า สถานีอวกาศแห่งนี้มีข้อได้เปรียบที่เป็นเอกลักษณ์ ได้แก่ ทรัพยากรที่อุดมสมบูรณ์ การมีมนุษย์อยู่ตลอดเวลา และระดับสติปัญญาที่สูง ด้วยการพัฒนารูปแบบการให้บริการและส่วนต่อประสานที่ได้มาตรฐาน และการให้บริการในวงโคจรสำหรับยานอวกาศหลากหลายประเภท สถานีอวกาศของจีนจึงพร้อมที่จะเปิดรับโอกาสในการพัฒนาที่กว้างขึ้นไปอีก
