จีนเปิดเผยรายงานแนวโน้มการพัฒนานวัตกรรมการศึกษาระดับอุดมศึกษาทั่วโลกในกรุงปักกิ่ง

(People's Daily Online)วันอังคาร 27 มกราคม 2026

รายงานเกี่ยวกับแนวโน้มการพัฒนานวัตกรรมการศึกษาระดับอุดมศึกษาทั่วโลกได้รับการเปิดเผยโดย หลี่ หย่งจื้อ ผู้อำนวยการสถาบันวิทยาศาสตร์การศึกษาแห่งชาติจีน ในการประชุมนานาชาติว่าด้วยแนวโน้มการพัฒนานวัตกรรมการศึกษาระดับโลกของสถาบันฯ ที่กรุงปักกิ่งเมื่อวันที่ 22 มกราคม 2569

รายงานฉบับนี้ระบุถึงแนวโน้มระดับโลก 8 ประการในด้านนวัตกรรมการศึกษาระดับอุดมศึกษา ดังต่อไปนี้

ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เปลี่ยนแปลงการสร้างองค์ความรู้

ปัญญาประดิษฐ์กำลังเปลี่ยนแปลงกระบวนการผลิตความรู้ไปอย่างสิ้นเชิง โดยบริษัทต่าง ๆ กำลังผลักดันนวัตกรรมในด้านสำคัญๆ มากขึ้นเรื่อย ๆ เช่น การพัฒนา AI ชีวการแพทย์ วงจรรวม และเทคโนโลยีควอนตัม แพลตฟอร์มและทรัพยากรหลักๆ กำลังสนับสนุนการวิจัยอย่างเป็นระบบ ในขณะที่สถานการณ์ที่ขับเคลื่อนด้วยการประยุกต์ใช้กำลังส่งเสริมความร่วมมือข้ามสาขาวิชา การบูรณาการปัญญาของมนุษย์และปัญญาประดิษฐ์กำลังขยายขอบเขตของการรับรู้ของมนุษย์ผ่านแนวทางที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและการเพิ่มประสิทธิภาพด้วยอัลกอริทึม

รูปแบบการพัฒนาศักยภาพบุคลากรเผชิญกับความท้าทาย

การศึกษาแบบดั้งเดิมที่เน้นการรับปริญญากำลังเผชิญกับความท้าทายที่เพิ่มมากขึ้น เนื่องจากเทคโนโลยีทำให้การเข้าถึงความรู้กลายเป็นเรื่องที่สะดวกสบายอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน ความสามารถของนักเรียนกำลังถูกกำหนดใหม่โดยอิงจากความสามารถที่ AI ไม่สามารถเลียนแบบได้ เช่น ความเข้าใจ การประยุกต์ใช้ การกำกับดูแล และการเป็นผู้นำระบบ AI นอกจากนี้ หลักสูตรระยะสั้น “ไมโครเครเดนเชียล” และโปรแกรมการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นกำลังได้รับความนิยมมากขึ้น ในขณะที่การเรียนรู้แบบสหวิทยาการที่เน้นโครงการและการแก้ปัญหาที่ซับซ้อนในโลกแห่งความเป็นจริงกำลังกลายเป็นกระแสหลัก

มหาวิทยาลัยกำลังอยู่ระหว่างการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นระบบ

สถาบันรูปแบบใหม่ๆ เช่น มหาวิทยาลัยเกิดใหม่ วิทยาเขตเสมือนจริง และวิทยาลัยเฉพาะทาง กำลังสร้างความหลากหลายให้กับภูมิทัศน์การศึกษาระดับอุดมศึกษาทั่วโลก การศึกษาระดับบัณฑิตศึกษากำลังได้รับส่วนแบ่งที่มากขึ้นในการลงทะเบียนเรียนในมหาวิทยาลัย เนื่องจากหลักสูตรปริญญาโทและปริญญาเอกขยายตัว การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีที่ขับเคลื่อนด้วย AI กำลังปรับเปลี่ยนการดำเนินงานของมหาวิทยาลัยในด้านการสอน การวิจัย และการบริหารจัดการ

ลำดับความสำคัญเชิงกลยุทธ์ระดับชาติกลายเป็นประเด็นสำคัญ

มหาวิทยาลัยกำลังกลายเป็นศูนย์กลางที่บูรณาการการศึกษา เทคโนโลยี และการพัฒนาบุคลากร ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่ได้รับการยอมรับว่ามีความสำคัญต่อความสามารถในการแข่งขันของชาติ สถาบันอุดมศึกษาให้การสนับสนุนที่สำคัญต่อนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของชาติ โดยทำหน้าที่เป็นแกนหลักของการวิจัยพื้นฐานและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่สำคัญ สถาบันเหล่านี้ยังใช้จุดแข็งเฉพาะตัวในการดึงดูดและพัฒนาบุคลากรที่มีความสามารถเชิงกลยุทธ์ของชาติ โดยดึงดูดผู้เชี่ยวชาญระดับสูงจากทั่วโลก ในขณะเดียวกันก็ฝึกอบรมผู้เชี่ยวชาญระดับสูงภายในประเทศอย่างอิสระ

ส่งเสริมการพัฒนาเชิงลึกด้านนวัตกรรมระดับภูมิภาค

มหาวิทยาลัยต่างๆ กำลังทลายกำแพงทางสถาบันเพื่อสร้างชุมชนนวัตกรรมร่วมกับรัฐบาลท้องถิ่น องค์กรธุรกิจ และสถาบันวิจัย โดยการปรับปรุงหลักสูตรการศึกษา พัฒนารูปแบบการฝึกอบรม และบูรณาการคณาจารย์และทรัพยากรห้องปฏิบัติการ มหาวิทยาลัยกำลังส่งเสริมการบูรณาการที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นระหว่างอุตสาหกรรม สถาบันการศึกษา และการวิจัย ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยและเมืองต่าง ๆ นี้จะขับเคลื่อนการฟื้นฟูเมืองและการยกระดับนวัตกรรม

ความร่วมมือระหว่างประเทศใช้วิธีการที่หลากหลาย

การร่วมมือระดับภูมิภาคกำลังกลายเป็นรูปแบบที่โดดเด่นสำหรับการทำงานร่วมกันในระดับโลก “การร่วมมือระดับท้องถิ่น” นำพาทรัพยากรระดับโลกมาสู่บริบทท้องถิ่น และนำเสนอรูปแบบการมีส่วนร่วมระหว่างประเทศที่ยืดหยุ่นกว่าท่ามกลางโลกาภิวัตน์ที่ชะลอตัวและการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัล การร่วมมือระดับเสมือนจริงก็กำลังได้รับความสำคัญมากขึ้นเช่นกัน เนื่องจากรัฐบาล มหาวิทยาลัย และสถาบันต่างๆ ทั่วโลกกำลังสร้างแพลตฟอร์มดิจิทัลอย่างแข็งขันเพื่อสนับสนุนความร่วมมือด้านการศึกษาระดับอุดมศึกษาในระดับโลกที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

ความเสมอภาคไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเข้าถึงเท่านั้น

ความเสมอภาคได้กลายเป็นประเด็นสำคัญระดับโลกในด้านการศึกษาระดับอุดมศึกษา โดยเทคโนโลยีสารสนเทศได้สร้างโอกาสใหม่ๆ ในการส่งเสริมความยุติธรรม จุดสนใจกำลังเปลี่ยนจากการเน้นเพียงแค่การเข้าถึงไปสู่แนวทางที่ครอบคลุมมากขึ้น ซึ่งคำนึงถึงกระบวนการ ผลลัพธ์ และคุณภาพ มุมมองแบบองค์รวมเกี่ยวกับความเสมอภาคนี้เน้นการสนับสนุนที่จับต้องได้และเข้าใจได้ ซึ่งช่วยยกระดับสวัสดิภาพทางสังคมของนักศึกษาอย่างแท้จริง สร้างแรงผลักดันเชิงบวก และสร้างผลกระทบที่ยั่งยืน

การพัฒนาอย่างยั่งยืนเปลี่ยนจากความเห็นพ้องต้องกันไปสู่การลงมือปฏิบัติ

มหาวิทยาลัยต่าง ๆ กำลังผนวกความยั่งยืนเข้ากับพันธกิจหลักของตนโดยการบูรณาการเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติเข้ากับการวางแผนเชิงกลยุทธ์และหลักสูตร พวกเขามีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในเครือข่ายพหุภาคีที่มุ่งเน้นการวิจัยนโยบายและการกำกับดูแลภาครัฐเพื่อเร่งความพยายามด้านความยั่งยืนระดับโลก ผ่านความร่วมมือข้ามภาคส่วนภายในกรอบงานระดับชาติและระดับภูมิภาค มหาวิทยาลัยต่าง ๆ กำลังผลักดันความร่วมมือในวงกว้างเกี่ยวกับความท้าทายด้านการพัฒนาที่ยั่งยืนในระดับนานาชาติ