“ธนาคารอาหาร” สะท้อนวิธีใหม่ในการจัดการอาหารให้คุ้มค่า

เมื่อเข้าสู่พลบค่ำ ตู้อัจฉริยะที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมตั้งโดดเด่นอยู่ในเขตฝูเถียน นครเซินเจิ้น มณฑลกวางตุ้ง ทางตอนใต้ของจีน

ตามด้วยการตรวจสอบอย่างรวดเร็วบนมือถือ ประตูตู้ดังกล่าวก็ถูกเปิดเพื่อส่งมอบอาหารฟรีให้แก่ผู้บริโภค

นี่เป็นสิ่งที่จีนได้พูดถึงกันมากที่สุดในเรื่อง “ธนาคารอาหาร” สามปีที่ผ่านมา อาหารที่ใกล้หมดอายุ หรืออาหารส่วนเกินจำนวนเกือบ 500,000 ชิ้นถูกนำมาส่งมอบต่อ ณ ที่นี่ สร้างประโยชน์ให้กับผู้นำไปบริโภคต่อประมาณครึ่งล้านราย

ธนาคารอาหารที่เปิดตลอด 24 ชั่วโมงในเซินเจิ้นและเมืองอื่น ๆ จะส่งต่ออาหารที่ใกล้หมดอายุให้กับผู้ที่ต้องการ โดยจัดหาอาหารฟรีให้กับกลุ่มเปราะบางและผู้อยู่อาศัย พร้อมทั้งช่วยลดปัญหาอาหารเหลือทิ้ง

เหตุใดโมเดลนี้จึงได้รับความสนใจอย่างมาก? นวัตกรรมของโมเดลนี้อยู่ที่การแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง นั่นคือการป้องกันไม่ให้สินค้าที่ใกล้หมดอายุและสินค้าส่วนเกินกลายเป็นขยะ

ด้วยกรอบความร่วมมือระหว่างภาครัฐ การมีส่วนร่วมของภาคธุรกิจ และการดำเนินงานขององค์กรทางสังคม โดยประชาชนมีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์และแบ่งปันผลประโยชน์ เขตฝูเถียนได้สร้างความร่วมมือที่มั่นคงกับสถานประกอบการเกือบ 100 แห่ง รวมถึง Freshippo, Ole' Supermarket และ Yonghui Superstores โครงการริเริ่มนี้ช่วยประหยัดอาหารได้ประมาณ 202 ตัน และลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้ประมาณ 404 ตัน

แต่สิ่งนี้เป็นเพียงก้าวแรกเท่านั้น การสูญเสียอาหารเกิดขึ้นตลอดทั้งห่วงโซ่อุปทาน จากการประมาณการของสถาบันที่เกี่ยวข้อง จีนสูญเสียและทิ้งอาหารประมาณ 460 พันล้านกิโลกรัมทุกปี

ตั้งแต่การเก็บเกี่ยวและการเก็บรักษาไปจนถึงการขนส่ง การแปรรูป และการบริโภค การสูญเสียเกิดขึ้นได้ในทุกขั้นตอน โครงการนี้จึงเน้นย้ำถึงความจำเป็นที่จะต้องยึดมั่นในแนวคิดที่ว่า การลดการสูญเสียและของเสียเทียบเท่ากับการเพิ่มผลผลิต และส่งเสริมการอนุรักษ์และการลดการสูญเสียตลอดทั้งห่วงโซ่

เราจะจัดการกับปัญหาเรื้อรังเหล่านี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพได้อย่างไร? โครงการ “ธนาคารอาหาร” นำเสนอแนวทางที่มองไปข้างหน้า

หัวใจสำคัญของโครงการนี้คือแนวคิดที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง นั่นคือ การป้องกันอาหารที่ใกล้หมดอายุและอาหารส่วนเกิน ซึ่งมักถูกมองว่า “ขายยาก แต่ดีเกินกว่าจะทิ้ง” จากการกลายเป็นขยะนำไปสู่การใช้งานที่มีความหมายแทน โดยการเข้าไปแทรกแซงในขั้นตอนหลังการบริโภค โมเดลนี้สร้างสะพานเชื่อมระหว่างการใช้ทรัพยากรแบบหมุนเวียนและการสนับสนุนชุมชน

ในขณะเดียวกัน แนวทางนี้ยังช่วยเสริมความพยายามในขั้นตอนต้นน้ำ เช่น การเก็บรักษาเมล็ดพืชอย่างถูกหลักวิทยาศาสตร์ในขั้นตอนการผลิต การแปรรูปที่เหมาะสมในกระบวนการผลิต และโครงการริเริ่มด้านการบริโภค เช่น แคมเปญ “กินให้หมดจาน” แนวทางแบบบูรณาการนี้ช่วยให้เกิดการหมุนเวียนและการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพตลอดทั้งระบบ

ปัจจุบัน แนวทางการอนุรักษ์อาหารของจีนมีความหลากหลายและพลวัตมากขึ้น ในกลุ่มคนรุ่นใหม่ โครงการริเริ่มต่าง ๆ เช่น กล่องอาหารเหลือแบบเซอร์ไพรส์ โรงอาหารแบบคิดเงินตามน้ำหนัก และโซนอาหารใกล้หมดอายุในซูเปอร์มาร์เก็ต กำลังได้รับความนิยม การประหยัดอาหารกำลังพัฒนาไปไกลกว่าแค่การสร้างความตระหนักรู้ไปสู่การลงมือปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมและมีส่วนร่วม

ท้ายที่สุดแล้ว การอนุรักษ์อาหารขึ้นอยู่กับการเลือกของแต่ละบุคคล สำหรับครัวเรือน การซื้อเฉพาะสิ่งที่จำเป็นและเตรียมอาหารในปริมาณที่เหมาะสมนั้นเป็นเรื่องง่ายและไม่ต้องใช้ความพยายามมากนัก สำหรับธุรกิจจัดเลี้ยง การส่งเสริมการเสิร์ฟอาหารในปริมาณที่น้อยลงและการมีส่วนร่วมในการบริจาคอาหารที่ใกล้หมดอายุ ไม่เพียงแต่เป็นการแสดงความรับผิดชอบต่อสังคมเท่านั้น แต่ยังช่วยลดของเสียจากการดำเนินงานอีกด้วย

ตู้เก็บของอัจฉริยะเพียงตู้เดียวนี้ได้รวบรวมความร่วมมือของภาครัฐ ภาคธุรกิจ องค์กรทางสังคม และประชาชนเข้าไว้ด้วยกัน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความอบอุ่นและความมีน้ำใจของเมืองในแบบฉบับของตนเอง