นวัตกรรมและการยกระดับห่วงโซ่อุตสาหกรรมพลิกโฉมการผลิตรองเท้าแตะของจีนอย่างไร

รองเท้าแตะจัดแสดงภายในห้องนิทรรศการของบริษัทผลิตรองเท้าเซียงไท่ ในเมืองจิ้นเจียง มณฑลฝูเจี้ยน ทางตะวันออก
เฉียงใต้ของประเทศจีน (ภาพจากหนังสือพิมพ์ฟูเจี้ยนเดลี่)

หลายคนอาจไม่คุ้นชื่อตำบลเน่ยเคิง ในเมืองจิ้นเจียง มณฑลฝูเจี้ยน ทางตะวันออกเฉียงใต้ของจีน แต่โดยเฉลี่ยแล้ว ประชากรโลกหนึ่งในแปดคนสวมรองเท้าแตะที่ผลิตจากตำบลนี้

ตำบลนี้เป็นที่ตั้งของสถานประกอบการเกือบ 2,000 แห่งที่ดำเนินธุรกิจผลิตรองเท้าแตะ โดยผลิตรองเท้าแตะมากกว่า 1 พันล้านคู่ต่อปี มีมูลค่าผลผลิตรวมต่อปีเกิน 30 พันล้านหยวน (4.32 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ในระดับที่กว้างขึ้น เน่ยเคิงในเมืองจิ้นเจียงเป็นศูนย์กลางการผลิต ส่งออกรองเท้าแตะประมาณ 40 คู่ต่อวินาทีไปยังตลาดโลก

ที่บริษัท รองเท้า ฝูเจี้ยน เจิ้นหลง จำกัด โทรศัพท์ของจาง เจิ้นเซียน ผู้ผลิตในท้องถิ่นดังไม่หยุดด้วยคำสั่งซื้อจากต่างประเทศทั้งภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่งเศส ในขณะเดียวกัน มูซา ผู้เชี่ยวชาญด้านจัดซื้อจากแอฟริกา สแกนคิวอาร์โค้ดบนพื้นรองเท้าแตะ เพื่อเข้าถึงข้อมูลจำเพาะของผลิตภัณฑ์ แผนภาพ 3 มิติ และใบรับรองมาตรฐานได้ทันที ด้วยการปัดนิ้วบนแท็บเล็ตเพียงไม่กี่ครั้ง เขาก็สามารถปรับแต่งสีและลวดลายได้แบบเรียลไทม์ ภายใน 30 วินาที คำสั่งซื้อ 3,000 คู่สำหรับไนจีเรียก็ถูกส่งไปยังโรงงานอัจฉริยะที่อยู่ห่างออกไป 5 กิโลเมตร

สิ่งที่เริ่มต้นจากการเป็นรองเท้าใช้ในครัวเรือนธรรมดาๆ บัดนี้ได้ก้าวเข้าสู่ตลาดโลกอย่างรวดเร็วและน่าทึ่ง จากท้องถนนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไปจนถึงอพาร์ตเมนต์ในอเมริกา รองเท้าแตะที่ผลิตในจีนได้กลายเป็นสินค้าแฟชั่นประจำวันในต่างประเทศ

ในเมืองอี้อู มณฑลเจ้อเจียง ทางตะวันออกของจีน ซึ่งเป็นที่รู้จักในฐานะเมืองหลวงแห่งสินค้าขนาดเล็กของโลก การค้าขายผ่านอีคอมเมิร์ซแบบไลฟ์สตรีมมิ่งได้นำการผลิตแบบดั้งเดิมไปสู่ผู้ชมทั่วโลก

ระหว่างการถ่ายทอดสดของ Tena Footwear ที่จัดโดยทีมงานชาวมาเลเซีย รองเท้าแตะกันลื่นลายหกเหลี่ยม (ราคา 120 หยวน) ได้แสดงให้เห็นถึงการยึดเกาะที่ยอดเยี่ยมบนพื้นกระจกเคลือบน้ำมันและพื้นเหล็กลาดเอียง 45 องศา ส่งผลให้ขายได้กว่า 40,000 คู่ภายในเวลาเพียงสามชั่วโมง

บริษัท Tena Footwear ซึ่งมีประสบการณ์ด้านการส่งออกไปยังยุโรป สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้มานานกว่าสองทศวรรษ ได้เล็งเห็นถึงศักยภาพของตลาดไลฟ์สตรีมมิ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งแต่เนิ่น ๆ หลิว ปัว ประธานบริษัทกล่าวว่า “ด้วยการร่วมมือกับเอเจนซี่ในท้องถิ่น เราประสบความสำเร็จในการเพิ่มยอดขายเป็นสองเท่าอย่างต่อเนื่องทุกปีในตลาดเหล่านี้”

ผลิตภัณฑ์ขนาดเล็กสามารถเปิดตลาดขนาดใหญ่ได้ การวิจัยตลาดแสดงให้เห็นว่า ตลาดรองเท้าแตะทั่วโลกในปี 2024 มีมูลค่าถึง 30 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 7.2% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ทำให้เป็นหนึ่งในหมวดหมู่ที่เติบโตเร็วที่สุดในการค้าผู้บริโภคระหว่างประเทศ

ในฐานะผู้ผลิตรองเท้าแตะรายใหญ่ อุตสาหกรรมรองเท้าแตะของจีนกำลังยกระดับไปสู่การผลิตที่ชาญฉลาดขึ้น การใช้วัสดุที่ดีต่อสุขภาพ และการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ผลผลิตและการส่งออกยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยผลิตภัณฑ์จำหน่ายไปยังตลาดที่หลากหลาย รวมถึงยุโรป สหรัฐอเมริกา เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และตะวันออกกลาง ซึ่งตอกย้ำว่ารองเท้าแตะเป็นส่วนสำคัญของการส่งออกอุตสาหกรรมเบาของจีน

เบื้องหลังความนิยมระดับโลกของรองเท้าแตะจีน คือนวัตกรรมทางเทคโนโลยีและการยกระดับอุตสาหกรรมอย่างครบวงจร

ในห้องปฏิบัติการปลอดฝุ่นของบริษัทผลิตรองเท้าเซียงไท่ในเมืองจิ้นเจียง จาง เจิ้นเจี๋ย รองผู้จัดการทั่วไป ได้นำวัสดุสีขาวธรรมดาชิ้นหนึ่งใส่ลงในช่องแช่แข็งที่ตั้งอุณหภูมิไว้ที่ลบ 20 องศาเซลเซียส หนึ่งชั่วโมงต่อมา เมื่อนำออกมา วัสดุนั้นก็ยังคงอุ่นอยู่เมื่อสัมผัส

“นี่คือวัสดุควบคุมอุณหภูมิแบบเปลี่ยนสถานะ” เขาอธิบาย “มันดูดซับและปล่อยความร้อน ทำให้เท้าอยู่ในอุณหภูมิที่สบาย”

เทคโนโลยีนี้ได้รับการพัฒนาขึ้นครั้งแรกสำหรับชุดอวกาศ แต่ปัจจุบันถูกนำมาใช้ในรองเท้าแตะสำหรับใช้ภายนอกอาคาร ซึ่งออกแบบมาสำหรับตลาดกลุ่มประเทศนอร์ดิก โดยมีราคาสูงกว่าผลิตภัณฑ์ทั่วไปหลายเท่า

ห้องปฏิบัติการได้กลายเป็นหัวใจสำคัญของบริษัทผู้ผลิตรองเท้าชั้นนำในเมืองจิ้นเจียง

ตัวอย่างเช่น บริษัท Xiangtai Footwear ร่วมกับสถาบันวิจัยโครงสร้างสสารแห่งมณฑลฝูเจี้ยน สังกัดสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งประเทศจีนได้พัฒนาวัสดุคอมโพสิต EVA (เอทิลีนไวนิลอะซิเตท) ที่มีคุณสมบัติป้องกันแบคทีเรียและระงับกลิ่น ซึ่งช่วยเพิ่มอัตราการยับยั้งแบคทีเรียของรองเท้าแตะได้ถึง 99%

ในขณะเดียวกัน บริษัทท้องถิ่นอีกแห่งหนึ่งสกัดเส้นใยจากหญ้าจวินเฉ่าที่ปลูกในมณฑลฝูเจี้ยนเพื่อผลิตวัสดุทำรองเท้าที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ในช่วงห้าปีที่ผ่านมา จำนวนสิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์และสิทธิบัตรแบบจำลองที่เป็นประโยชน์ที่ได้รับอนุมัติในอุตสาหกรรมรองเท้าแตะของเมืองจิ้นเจียงเติบโตขึ้นเฉลี่ยมากกว่า 30% ต่อปี

การสนับสนุนที่แข็งแกร่งในห่วงโซ่อุปทานและกลไกการตอบสนองที่รวดเร็ว ช่วยให้ผู้ผลิตรองเท้าแตะของจีนสามารถปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงของความต้องการทั่วโลกได้อย่างรวดเร็ว

ในโรงงานผลิตอัจฉริยะที่ยืดหยุ่นของเจียเจียเล่อ แบรนด์รองเท้าจากมณฑลฝูเจี้ยน สายการผลิตเดียวบอกเล่าเรื่องราวระดับโลก กล่าวคือ รองเท้า 30 คู่แรกมีลวดลายมินิมอลแบบนอร์ดิกสำหรับใส่ในบ้าน รองเท้า 50 คู่ถัดมาเป็นรองเท้าแตะชายหาดประดับด้วยลวดลายดอกไม้แบบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และรองเท้า 20 คู่สุดท้ายเป็นรองเท้าแตะอเนกประสงค์ที่ออกแบบมาสำหรับตลาดญี่ปุ่น โดยมีส่วนรองรับส่วนโค้งของเท้าอย่างละเอียดอ่อน

ความยืดหยุ่นนี้เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสู่ระบบดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ คำสั่งซื้อที่สั่งผ่านแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซข้ามพรมแดนจะถูกส่งตรงไปยังระบบการจัดการการผลิต (MES) ซึ่งจะทำการแบ่งกระบวนการ คำนวณความต้องการวัสดุ และกำหนดตารางการผลิตโดยอัตโนมัติ รถลำเลียงอัตโนมัติ (AGV) จะส่งวัตถุดิบที่มีสีและพื้นผิวแตกต่างกันไปยังแต่ละสถานีงานอย่างแม่นยำ

เฉิน จื้อฮวา ผู้ก่อตั้งแบรนด์กล่าวว่า ระบบดิจิทัลได้ลดระยะเวลาการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่จาก 45 วันเหลือเพียง 15 วัน ขณะเดียวกันก็ลดปริมาณการสั่งซื้อขั้นต่ำจาก 3,000 คู่เหลือเพียง 300 คู่

เมื่อการแข่งขันทวีความรุนแรงขึ้น บริษัทผลิตรองเท้าแตะของจีนจึงหันมาให้ความสำคัญกับการพัฒนาแบรนด์มากขึ้น ในปี 2024 ราคาเฉลี่ยในการส่งออกรองเท้าแตะจีนที่มีแบรนด์ของตนเองหรือแบรนด์ร่วมกับแบรนด์อื่น ๆ เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงกลยุทธ์ไปสู่การสร้างแบรนด์เพื่อเสริมสร้างราคาพรีเมียม ในขณะเดียวกัน การเติบโตของอีคอมเมิร์ซข้ามพรมแดนได้มอบช่องทางที่ราบรื่นและเข้าถึงได้ง่ายขึ้นสำหรับวิสาหกิจขนาดเล็กและขนาดกลางในการขยายธุรกิจไปต่างประเทศ

จากการผลิตสินค้าที่เน้นฟังก์ชั่นการใช้งานอย่างเดียวไปสู่การสร้างสรรค์สินค้าแฟชั่น จากการแข่งขันด้านราคาต่ำไปสู่การนำเสนอสินค้าระดับพรีเมียม และจากรองเท้าแตะไร้ยี่ห้อไปสู่แบรนด์ที่มีเอกลักษณ์ การเดินทางระดับโลกของรองเท้าแตะจีนสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของ “Made in China” อย่างชัดเจน ผลิตภัณฑ์ในครัวเรือนที่เคยเรียบง่ายนี้ยังคงเดินหน้าเขียนเรื่องราวที่น่าทึ่งในตลาดทั่วโลกต่อไป