บทวิเคราะห์: เหตุใด เสียงจีนโดดเด่นเป็นพิเศษ และทิศทางการประชุมแชงกรี-ลาเปลี่ยนไป
เมื่อไม่นานมานี้ การประชุมแชงกรี-ลา ไดอะล็อก (Shangri-La Dialogue) ครั้งที่ 23 ได้ปิดฉากลงที่ประเทศสิงคโปร์ ซึ่งในการประชุมครั้งนี้ เสียงจากจีนมีความโดดเด่นเป็นพิเศษ และได้ช่วยตอกย้ำความมั่นคงและความแน่นอนให้แก่โลกที่กำลังเผชิญกับความผันผวน และความเปลี่ยนแปลง
ผู้แทนฝ่ายจีนได้เผชิญหน้ากับความท้าทายด้านความมั่นคงของโลกอย่างตรงไปตรงมา โดยชี้ให้เห็นถึงความท้าทายสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ ลัทธิอำนาจนิยมและการครอบงำ ความเสี่ยงต่อความขัดแย้งทางนิวเคลียร์ การถูกบ่อนทำลายจากระบบควบคุมอาวุธ และความไร้ระเบียบของธรรมาภิบาลโลก พร้อมกันนี้จีนได้เรียกร้องให้ประเทศมหาอำนาจยึดมั่นในแนวคิดประชาคมที่มีอนาคตร่วมกันของมวลมนุษยชาติ
ทั้งนี้ ข้อริเริ่มด้านความมั่นคงโลก (Global Security Initiative: GSI) และแนวคิดด้านความมั่นคงที่ยึดหลักครอบคลุม ร่วมมือ และยั่งยืนที่จีนนำเสนอ ได้รับการตอบรับอย่างกว้างขวาง ตรงกันข้ามกับกรณีผู้แทนญี่ปุ่นที่พยายามปกป้องแนวคิด “การกลับมาเสริมสร้างกำลังทางทหารอีกครั้ง” และผู้แทนฟิลิปปินส์ที่ท้าทาย “แนวปฏิบัติในทะเลจีนใต้” ก่อเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์จากหลายฝ่าย
สิ่งที่น่าสังเกตคือ ก่อนการประชุมครั้งนี้ ผู้นำจีนและสหรัฐฯ ได้จัดการพบปะกันครั้งประวัติศาสตร์ในกรุงปักกิ่ง โดยทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องที่จะกำหนด “ความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์ที่มั่นคงและสร้างสรรค์ระหว่างจีนกับสหรัฐฯ” เป็นกรอบกำหนดทิศทางใหม่ของความสัมพันธ์ทวิภาคี ซึ่งจะเป็นแนวทางเชิงยุทธศาสตร์สำหรับความสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศในช่วง 3 ปีข้างหน้าและระยะยาวต่อไป ซึ่งแนวโน้มเชิงบวกของความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯ ที่เริ่มมีเสถียรภาพมากขึ้น ได้ช่วยสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการประชุมแชงกรี-ลาในครั้งนี้
ด้านนายเกา คิม ฮวน เลขาธิการอาเซียน มองว่า การสร้าง “ความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์ที่มั่นคงและสร้างสรรค์ระหว่างจีนกับสหรัฐฯ” ถือเป็นฉันทามติสำคัญของทั้งสองประเทศ และมีความสำคัญอย่างยิ่งต่ออาเซียนด้วย
จากการเสนอข้อริเริ่มระดับโลกไปจนถึงการส่งเสริมเสถียรภาพของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศมหาอำนาจ จีนได้กลายเป็น “เสาหลักแห่งเสถียรภาพ” ของภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกและของโลก โดยการเปลี่ยนแปลงของทิศทางในการประชุมแชงกรี-ลาครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงบทบาทของจีนในฐานะประเทศใหญ่ที่ต่อต้านการใช้อำนาจบาตรใหญ่ ยืนหยัดในความเป็นธรรม และปฏิบัติตามหลักความยุติธรรม
